Nhân “Chuyện của Pao” tham gia LHP Quốc tế

Tổng hợp ghi chép dưới con mắt khán giải

1. Thoạt đầu, tôi nghĩ mình sẽ không đi xem “Chuyện của Pao” vì không thích tựa đề cùng những dòng tóm tắt nội dung của nó, có vẻ thu hẹp vào một con người (và người đó cũng khác mình – không phải là dân tộc Kinh). Không giống như “Túp lều bác Tôm” (đầy tò mò), “Chuyện của Pao” nghe như một lối đi hẹp dẫn vào câu chuyện của một cô gái dân tộc Mông.

Nhưng sáng nay, thấy Nàng Pao lại xuất hiện trên trang nhất các báo điện tử. Cánh Diều Vàng Việt Nam chính thức cất cánh bay cao ra thế giới (tham gia LHP Thế giới (World Film Festival) lần thứ 30 tổ chức tại Montreal (Canada).Mang theo đó là niềm đam mê đeo đuổi sự nghiệp cháy bỏng của Hải Yến và Quang Hải: một blockbuster (phim bom tấn) made in Viet Nam của Hollywood. Tôi vội vàng tìm thuê đĩa phim về xem ...Xem phim xong mới thấy, thật lấy làm ngạc nhiên!

2. Không chỉ bị Quang Hải dẫn dắt vào câu chuyện với nội dung đơn điệu mà bạn còn bị ép đi vào như một kẻ cuồng tín – nghiêng rạp mình chiêm ngưỡng vẻ đẹp vật lý của Pao. Mặc dù anh mới làm với Hải Yến vợ mình có mỗi một phim là “Chuyện của Pao” trong tư cách đạo diễn - diễn viên, nhưng anh đã toàn tâm toàn ý với vợ mình đến mức đánh chìm hoàn toàn những người khác vừa cả về hình ảnh lần về đất diễn.

Tôi nhớ đến một bài bình luận về cặp đôi Lê Hoàng – Mỹ Duyên: Nếu ngày xưa, các chàng trai làm “thơ tán gái” ca ngợi mắt môi, ngón tay thon, nụ cười e ấp, mái tóc thề, lúm đồng tiền, gót chân son … của cô gái mình mê mẩn thì các bộ phim gần đây của Lê Hòang dành cho Mỹ Duyên có lẽ cũng được xếp vào dòng “phim tán gái.” Xem những phim “Gái Nhảy”, “Lọ Lem Hè Phố”, “ Nữ Tướng Cướp” - không kể các phim của thuở hàn vi trước đó - thì sẽ dễ dàng nhận ra sự ưu ái của anh dành cho cô: các vai diễn bao giờ cũng đẹp - chủ yếu là rất thánh thiện trong sáng trong tâm hồn, kiếm bạc triệu trong vài giờ mà giày cao gót còn không biết mang cho đúng cách, cướp được tình yêu chân thật từ tay những đối thủ nặng ký chỉ bằng sự trong sáng của mình theo kiểu "bất chiến tự nhiên thành - Em hồn nhiên rồi em sẽ bình minh". Bất chấp mọi lô-gic và lý lẽ của đời sống thực tế, vô tình anh đã đóng khung cô trong những giá trị tôn thờ của mình, và biến cô trở nên lạc lõng – phi lý trong cả “Lọ Lem Hè Phố” lẫn “ Nữ Tướng Cướp”.

Quay lại với Chuyện của Pao
Không rụt rè e lệ như Lê Hoàng, Quang Hải và Hải Yến mạnh dạn bày tỏ những nỗi niềm thông cảm – thán phục – khen ngợi của mình dành cho nhau. Chồng đạo diễn thì khen vợ diễn hay, ham học hỏi, chịu đựng cực khổ nằm gai nếm mật ở vùng sâu vùng xa hàng tháng trời vì nghệ thuật, vợ diễn viên thì khen chồng bản lĩnh – yêu nghề - hy sinh tất cả vì điện ảnh… Rồi cả câu chuyện trước đó về việc Hải dẫn Yến đi xem người ta casting cho The Quiet American, run rủi sao Yến lại lọt vào mắt xanh của ban tuyển chọn … Nói chung thì luôn luôn là hai vợ chồng, khắng khít nâng bước không rời, đường đi của đôi ta là một. Và người xem tự hỏi, không biết Hải Yến rồi có tham gia vai chính trong bộ phim sắp tới của Quang Hải hay không?. Trong phim ấy chắc Yến sẽ vẫn đẹp (còn người khác thì vẫn xấu, nhạt) chứ?
Tôi ngán ngẩm nghĩ tới ba từ không mấy xa lạ mà thằng bạn vẫn nhắc: Gia đình trị

3. Chạy qua nhà thằng bạn chí cốt KillerFish - người ghiền video clips lẫn nhạc của John Lennon từ hồi mới 15 tuổi, vậy mà chẳng nói chẳng rằng nó ơ thờ ngồi trước đĩa nhạc DVD gồm rất nhiều video và nhạc của John. Lý do chính bởi vì anh đã đưa hình ảnh người vợ Yoko Ono quá nhiều vào trong các bài hát từ Imagine, Beautiful Boy, Stand by me sang #9 Dream, Woman, Jealous Guy, Love … . Những hình ảnh đó, phải công nhận được quay rất nghệ thuật, tình cảm chân thật, đầy tính nhân văn cùng những ý nghĩa đẹp đẽ, thế nhưng đã chẳng đem lại cảm giác đặc biệt gì cho người xem. Với lời nhạc của John Lennon, thừa ý nghĩa và chiều sâu để dàn dựng thành các clips đẹp. Nhưng anh đã chọn Yoko – vì tình yêu. Và điều đó, đã làm giới hạn đi vẻ đẹp trong các ca khúc của anh.

Nó chọn cách tắt DVD, mở lại CD cũng những bài đó, và thấy bay bổng hơn hẳn.

4. “Gia đình trị” sẽ trở nên tốt hay xấu, hay hay dở, thành công hay bị phản cảm, tùy thuộc vào loại hình nghệ thuật và sự tương xứng tài năng của những người đó. Ở đây, vấn đề đặt ra không mang nghĩa tiêu cực - Đạo diễn phải có một diễn viên của riêng mình. Tôi ủng hộ quan niệm này.

Steven Spielberg và Tim Burton, hai đạo diễn tôi rất yêu thích, đã không mắc phải vấn đề này dù hai ông có thừa khả năng, lí do và cả cơ hội để làm điều đó. Khi Spielberg gặp Kate Capshaw trong bộ phim "Indiana Jones and the Temple of Doom" (1984), bà là một cô gái chân dài tóc và ng xinh đẹp và rất gợi cảm. Bộ phim này hiện vẫn đứng đầu Top 5 phim đắt khách nhất của Kate và 4 phim sau đó là phim của các đạo diễn hoàn toàn khác. Tim Burton, tuy vẫn “cài” vợ (Helena Bonham Carter) trong một số phim do ông đạo diễn như "Planet of the Apes", "Charlie and the Chocolate Factory", "Big Fish", "Corpse Bride" ... nhưng cách cài đặt khá nhẹ nhàng, thoáng qua, phần lớn không phải vai chính và dừng lại ở “mật độ, cường độ” chấp nhận được. Hơn nữa, Helena Carter chính bà đã là một diễn viên đầy tài năng nên người ta không cảm thấy “chướng”.

Nicole Kidman và Tom Cruise từng đóng cặp bên nhau trong rất nhiều phim “cũng rất tuyệt” như: Nghìn trùng xa, Những ngày sấm động (trước khi lấy nhau), Mắt khép hờ (đã thành vợ chồng). Tôi không hề cảm thấy tính chất “gia đình trị” khi xem các phim này.

Tiếc thay ở VN ta lại không được thế? Cái kiểu tư duy phong kiến cha truyền con nối “Con vua rồi lại làm vua” đã ăn sâu bám rễ! Nhan nhản những trường hợp các bộ phim trong đó - chồng (hay người yêu) là đạo diễn nổi tiếng, đưa vợ (hay người yêu) có diễn xuất tàm tạm vào các vai chính trong phim. Từ cổ coi phim của đạo diễn Hồng Sền “Cánh đồng hoang”, “Mùa gió Chướng” ..sẽ thấy không chỉ người tình Thúy An mà còn cả con gái Mai Phương; đến kim xem phim Trần Anh Hùng thì sẽ thấy Trần Nữ Yên Khê, xem Lê Hoàng sẽ gặp Mỹ Duyên, xem Quang Hải sẽ thấy Hải Yến chói sáng.
Khi yêu, người yêu trong mắt ta là thiên thần. Nhưng họ có là thiên thần trong mắt người khác hay không thì đó là chuyện hoà n toàn khác.

5. Thay cho lời kết:
Tôi chợt nhớ tới một cặp Sarah Brightman và Andrew Lloyd Webber - một cặp đôi rất cân xứng. Sarah Brightman là ngôi sao opera còn Webber là người chuyên viết các ca khúc opera và các vở nhạc kịch. Khi Sarah gặp Webber để thi tuyển vào vai diễn trong vở Cats, họ đã yêu và cưới nhau. Vở nhạc kịch thành công rực rỡ “Phantom of the Opera” chính là tác phẩm mà Webber viết riêng cho Sarah Brightman (thủ vai nữ chính). Với một tài năng xuất chúng, sánh đôi cùng Webber - một trong những người giàu nhất Anh quốc vậy mà ... Cuộc hôn nhân 6 năm là một thời gian cực kì khổ sở với Sarah. Cô phải sống trong sự dèm pha của báo chí cho rằng cô sống nhờ vào danh tiếng của Webber, và cô ra đi vì không thể chịu nổi áp lực bị "phủ bóng" cùng với ý muốn được khẳng định giọng hát trời cho của mình. Sau khi ly dị, cô trả lời báo chí: "Hãy gọi tôi là Ms Dependable", như một ám ảnh vẫn còn chưa nguôi ngoai ...